Kość śródszczękowa u zwierząt i ludzi

Oglądając czaszki zwierząt zauważamy bez trudu, że górna szczęka składa się z więcej niż kilku kości. Przednia jej część połączona jest z tylną bardzo wyraźnymi wiązaniami i składa się z kilku osobnych kości.

Tę przednią część górnej szczęki nazwano os intermaxillare. Starożytni znali ją już, ostatnio zaś zainteresowano się nią specjalnie, ponieważ podaje się jej istnienie jako szczegół odróżniający człowieka …

Najmniejsze cegiełki materii

Poczciwym laikom grozi poważne niebezpieczeństwo ze strony wścibskich fizyków niedyskretnie podglądających najbardziej intymne tajemnice przyrody. Odkrycia współczesnej fizyki i coraz groźniejsze nazwy bez przerwy spadają na zmaltretowaną świadomość niefizyków. Tej powodzi rozmaitych protonów, neutronów, mezonów, waritronów – zdaje się że końca nie ma. Ledwie zdążymy nauczyć się wymawiać jakąś skomplikowaną nazwę, ledwie zdążymy oswoić się z jakimś pojęciem, ledwie zdążymy …

Wielkie karty w dziejach tańca

„Wszystkie sztuki trzymają się za ręce i tworzą jeden obraz wielkiej rodziny, która dąży do sławy…“ (Jean Georges Noverre:”Listy o Tańcu i Baletach“, Lyon 1760)

Tak pisał wiele lat temu genialny francuski teoretyk tańca, marzący o połączeniu go z innymi sztukami. Z perspektywy czasu spróbujmy osądzić, czy pragnął on dać obraz ówczesnego baletu, czy rzucił rewolucyjne hasło, czy też tylko …

Rewelacyjny wizjoner przyszłości

Znani są nam głośni autorzy utopijnych powieści przedstawiających cuda techniki nowoczesnej i jej nieobliczalny rozwój w przyszłości. Bo któż z nas nie zna czarujących opowiadań J. Verne’a, Flammariona, Bellamy’ego, Leroux, Wellsa itp.? Iluż wynalazców kształciło się na tych utworach i brało z nich fantastyczne pomysły! A iluż na tym tle czerpało wiarę w bezgraniczne możliwości geniuszu ludzkiego! Jednak spośród tych …

Rola pracy w procesie przekształcania małpy w człowieka

Praca — to źródło wszelkiego bogactwa — twierdzą ekonomiści. Rzeczywiście stanowi je na równi z przyrodą, dostarczającą materiału, który praca przetwarza w bogactwo. Lecz praca jest jeszcze czymś bez porównania większym. Jest pierwszym podstawowym warunkiem całego życia ludzkiego, i to w takim stopniu, że w pewnym sensie powinniśmy powiedzieć, że praca stworzyła samego człowieka.

Przed wielu setkami tysięcy lat, w …

Tułacze międzyplanterani

Kilka bilionów lat temu. Część pierwotnej mgławicy gazowej, zalegającej przestrzenie Drogi Mlecznej, skupia się w glob gwiezdny. Powstaje Słońce. Znacznie później, bo zaledwie dwa miliardy lat temu, Słońce założyło rodzinę, tworząc system planetarny. Niecałe jednak pierwotne tworzywo weszło w skład Słońca i planet. Niewielka jego część pozostała rozproszona w otaczającej przestrzeni. Tu skupiła się w kuliste chmury drobnych skrzepłych cząstek …

Iwan Pawłow

Genialny uczony, którym słusznie szczyci się nauka radziecka i postępowi uczeni całego świata, Iwan Pawłow zajmuje jedno z czołowych miejsc wśród luminarzy nauki.

Pawłow był wielkim fizjologiem-materialistą. Fizjologia jest nauką, na której opiera się współczesna medycyna i kultura fizyczna. Fizjologia jak i inne nauki przyrodnicze rozwija się na drodze dokładnie sprawdzonych doświadczeń i obiektywnych obserwacji.

Pawłow był jednocześnie fizjologiem i …

Co to jest grypa?

Każdą niezbyt długotrwałą chorobę, w której występuje ogólne złe samopoczucie, nieżyt górnych dróg oddechowych, bóle głowy i mięśni, a której nie da się zaliczyć do innych chorób zakaźnych, określa się popularnie jako „grypę“. Już dawno skarżyli się lekarze, ze nazwa ta jest workiem, do którego wrzuca się najrozmaitsze sprawy chorobowe. Początek wielu chorób zakaźnych jest niewyraźny i niejasny; często lekarz, …

Pokój

Jest rzeczą oczywistą, że od czasu Wrocławskiego Kongresu Pokoju zwolennicy pokoju uczynili wielki krok naprzód w zrozumieniu sytuacji międzynarodowej. Niepokoje i nadzieje poszczególnych narodów stały się sprawą wspólną. Ludy zespoliły się, przestały walczyć w odosobnieniu, a ponieważ wiedzą, że kłamstwo jest bronią jutrzejszego napastnika, rozpoczęły ostrą walkę w obronie prawdy.

Trzeba tłumaczyć i wyjaśniać, przemawiać do zdrowego rozsądku, który wzbudzi …

Teoria Wegenera o powstaniu kontynentów

Rok 1912 odegrał w historii nauki o Ziemi i życiu na Ziemi przełomową rolę.

Stało się to dzięki ogłoszeniu wówczas przez geofizyka hamburskiego Alfreda Wegenera pierwszego zarysu nowej hipotezy „o powstaniu kontynentów i oceanów“ na Ziemi.

Pamiętać należy, że przed wystąpieniem Wegenera opierano się w paleografii powszechnie na tzw. teorii „pomostowej.“ Dla wytłumaczenia powstawania podobieństw geograficznych, geologicznych, paleontologicznych i biologicznych, …